Nowy Port

Instytut Kultury Miejskiej jest jednym z partnerów pilotażowego projektu UrbCultural Planning dotyczącego planowania zmian w przestrzeni miejskiej za pomocą mapowania kulturowego, spacerów badawczych, wykorzystywania gier, nowych technologii i działań artystycznych.

Planowanie kulturowe skupione jest na dialogu z mieszkańcami na temat ich potrzeb i marzeń dotyczących zmieniania miejskich przestrzeni, w których żyją. Narzędzia i metody, w tym celu stosowane przez planistów, wywodzą się z obszaru kultury. W Gdańsku działania projektu Urb Cultural Planning skupiają się na sprawdzeniu i wdrożeniu możliwości oferowanych przez planowanie kulturowe w procesie ożywienia dzielnicy: Nowego Portu.

Podczas działań w Nowym Porcie chcemy zaangażować nieaktywnych mieszkańców i stosując nowe narzędzia partycypacyjne wzmocnić ich odpowiedzialność za wspólną przestrzeń. W procesie przygotowania do działań z mieszkańcami przeprowadziliśmy kilka spotkań warsztatowych, które pozwoliły na zmapowanie lokalnego DNA Nowego Portu, lepsze poznanie dzielnicy, jej potencjału, tożsamości, aktywności kulturalnej mieszkańców, kulturotwórczej roli różnorodnych aktorów życia społecznego w dzielnicy.

Zespół badaczy oraz urbaniści, wspólnie z mieszkańcami, zmapowali zasoby dzielnicy Nowy Port. Podczas spotkań zastanawialiśmy się, jakie wyzwania stoją przed lokalna społecznością i jak poprzez planowanie kulturowe możemy na nie odpowiedzieć. W trakcie przeprowadzonych serii spacerów fotograficznych staraliśmy się uchwycić tożsamość dzielnicy – szukając ludzi, miejsc spotkań, atmosfery i historii reprezentujących te miejsca. Stworzyliśmy także mapy emocjonalne najbliższego sąsiedztwa pytając mieszkańców o to, gdzie czują się najlepiej, jakich miejsc się boją, które są dla nich niedostępne, co w dzielnicy chcieliby zachować, a co z niej usunąć. Dzięki warsztatom wypracowaliśmy również kompas projektu wskazujący kierunek i ramy dalszych działań, a przede wszystkim wspólne wartości, na których powinny opierać się działania w dzielnicy.

O dzielnicy

 

Nowy Port to jedna z najstarszych dzielnic Gdańska. Nieodłącznie związany z morzem, był świadkiem historii miasta, Polski oraz Europy. To tutaj król pruski nakazał wybudowanie portu, który zagroziłby bogatemu Gdańskowi, tutaj przebiegał ważny na Bałtyku szlak komunikacyjny i handlowy, tutaj też rozpoczęła się II wojna światowa. Przez lata zapomniany Nowy Port powoli odzyskuje dawny blask. Coraz więcej tutaj zmian – rozpoczęto rewitalizację, pojawiają się nowe inicjatywy, zmienia się wygląd ulic i skwerów. Ciągle jednak odnaleźć można charakter dawnej robotniczej dzielnicy, której rytm życia nadawał naturalny cykl związany z morzem.

Zachęcamy do odkrywania Nowego Portu! 
Pobierz przewodnik o dzielnicy wydany przez Instytut Kultury Miejskiej (kliknij w okładkę by pobrać PDF).

Konkurs Otwarty IKM w Nowym Porcie

W ramach działań UrbCultural Planning w Gdańsku sięgnęliśmy do narzędzia, które od czterech lat z powodzeniem wspiera organizatorów i organizatorki oddolnych działań w realizacji swoich pomysłów. To program Otwarty IKM, w ramach którego mieszkańcy i mieszkanki Gdańska mogą zgłaszać swoje inicjatywy, pomysły i projekty. Realizowane są one przy organizacyjnym i instytucjonalnym wsparciu Instytutu Kultury Miejskiej.

W 2019 roku Otwarty IKM rozwinął swoją formułę o działania w przestrzeni miejskiej: na Siedlcach i Placu Kobzdeja. Korzystając z doświadczeń Otwartego IKM adaptujemy jego formułę do programu UrbCultural Planning.

W drodze naboru konkursu Otwarty IKM w Nowym Porcie, wybrane zostały dwie inicjatywy rozszerzone o formułę planowania kulturowego, to: „Pięć kolorów”, którego inicjatorem jest Fundacja MEWKA oraz „Klimatycznie w Nowym Porcie” zgłoszony przez Towarzystwo Urbanistów Polskich. Pula przyznanych środków to 29 020 zł.

Jak ożywić wspólne przestrzenie w Nowym Porcie? Jak zaangażować mieszkańców w działania sąsiedzkie i odpowiedzialność za ważne dla dzielnicy miejsca? Zapoznaj się z letnimi inicjatywami, które zostały zrealizowane w gdańskiej dzielnicy Nowym Porcie. Zapraszamy również do odwiedzenia galerii zdjęć z warsztatów. W ramach programu Otwarty IKM wydarzenia są realizowane jako pilotażowy program planowania kulturowego w miastach – Urb Cultural Planning, w którym bierze udział Instytut Kultury Miejskiej.

Projekt „Pięć kolorów”, dofinansowanie: 23 000 zł.

  • Organizator: Galeria Społecznie Zaangażowana | Bliska 11A, 80-541 Gdańsk-Nowy Port | Partner: Dom na Skraju, ul. Strajku Dokerów 31, Gdańsk-Nowy Port

Pomysł na „Pięć kolorów” wziął się̨ z naturalnego kontynuowania naszych działa animacyjno-kulturalnych w Nowym Porcie. Zauważyliśmy, że należy czerpać́ z czegoś́, co jest dużym problem, tzn. śmieci i pokazać́, że nawet w nich można znaleźć́ walory artystyczno-kreatywne. Naszym głównym założeniem było zaangażowanie lokalnej społeczności, odczarowanie mitu niebezpiecznego Nowego Portu – mówi Bartosz Zimniak, autor projektu.

Nazwa projektu „Pięć kolorów” to nawiązanie do kolorów pojemników na segregowane odpady, których używamy w Gdańsku. – Warsztaty, które w pośredni sposób nawiązują do tematyki ekologii i recyclingu są pretekstem do rozmowy o przestrzeni dzielnicy, czy kilku ulic. To pomysł na wakacje w mieście, ale także przyczyna do dyskusji o rozwiązywaniu problemów najbliższych mieszkańcom – dodaje autor projektu.

Projekt „Pięć́ kolorów” jest długofalowym działaniem, które będzie realizowane poprzez cykl warsztatów kreatywnych i artystycznych prowadzących do stworzenie muralu z mieszkańcami dzielnicy, który z jednej strony wpłynie na przestrzeń (zostaną̨ odświeżone zaniedbane garaże i wiata śmietnikowa), z drugiej będzie umocnieniem czy rozpoczęciem budowania nowych więzi sąsiedzkich.

Pięć kolorów: zielony

Pięć kolorów: noebieskie

Pięć kolorów: brązowe

Prowadzące i prowadzący warsztaty:

  • żółte: Karolina Dwórznik
  • zielone: Bartosz Zimniak, Saku Jussila
  • brązowe: Bartosz Zimniak, Saku Jussila
  • niebieskie: Sylwia Nikko Biernacka
  • czarne: Anna Terefenko
  • koordynacja projektu „Pięć kolorów”: Bartosz Zimniak, Fundacja Mewka
  • zdjęcia: Bartek Bańka

  

Jesienią odbędzie się drugi z konkursowych projektów – „Klimatycznie w Nowym Porcie”, którego pomysłodawczynią jest Hanna Obracht-Prondzyńska i Towarzystwo Urbanistów Polskich. Inicjatywa TUP będzie obejmować działania zmierzające do: zachęcenia mieszkańców o troskę, ład i estetykę przestrzeni, aktywnego spędzania czasu na zewnątrz, uwrażliwienia na równość wszystkich użytkowników przestrzeni oraz podniesienia świadomości o tożsamości i historii dzielnicy.

 Klimatycznie w Nowym Porcie to inicjatywa TUP obejmująca działania zmierzające do: zachęcenia mieszkańców troski o ład i estetykę przestrzeni, aktywnego spędzania czasu na zewnątrz, uwrażliwienia na równość wszystkich użytkowników przestrzeni oraz podniesienia świadomości o tożsamości i historię dzielnicy, co ma w efekcie zachęcić do aktywniejszego działania na rzecz Nowego Portu – mówi Hanna Obracht-Prondzyńska, autorka projektu.

Pomysł na projekt „Klimatycznie w Nowym Porcie” powstał wśród grupy młodych architektów i artystów pracujących wspólnie w ramach projektu Mentor&Student Research Lab realizowanego przez Towarzystwo Urbanistów Polskich i został rozwinięty wspólnie z mieszkańcami w trakcie spotkań przygotowujących. Angażując zespół z 20 krajów wspólnie stworzyli praktyczny przewodnik kształtowania przestrzeni publicznych rozwijając jego pierwszą, powstałą kilka lat wcześniej, wersję. Zebrane w nim zostały dobre praktyki w rozwoju przestrzeni publicznych oraz rekomendacje w zakresie działań partycypacyjnych, wzmacniania lokalnej tożsamości, kształtowania ładu przestrzennego oraz zagadnień stających się każdego dnia coraz ważniejszymi, tj. kwestii równości i integracji wszystkich użytkowników w przestrzeni publicznej, aktywnego trybu życia, adaptacji do zmian klimatu, projektowania w stylu zero waste.

Działania i spotkania w ramach projektu

  • 15 lutego odbyło się spotkanie informacyjne na temat założeń konkursu i metod planowania kulturowego, które należy uwzględnić w projekcie. Warunkiem było, aby minimum jedna osoba z wnioskującej organizacji/grupy nieformalnej musiała wziąć udział w jednym spotkaniu 15 lub 20 lutego.
  • 20 lutego odbyły się warsztaty, w których wzięło udział 30 osób zainteresowanych ożywianiem przestrzeni Nowego Portu. Szlifowali swoje pomysły lokalnych projektów, które przez działania kulturalne i artystyczne zmienią lokalny krajobraz dzielnicy. Warsztaty poprowadziła Dorota Kamrowska-Załuska, były skierowane do aktywnych mieszkańców, członków lokalnych grup, organizacji i stowarzyszeń. Pobierz prezentację >> | Opracowane kanwy do pobrania tu: .doc || PDF
  • 2 i 3 marca odbyły się konsultacje wniosków konkursowych w CSW Łaźnia 2.
  • 4 marca upłynął termin zgłoszeń do konkursu.
  • 23 kwietnia odbył się webinar online „Archiwum Domowe_Społeczne – zrób to sam/a” – wprowadzenie do społecznych archiwów cyfrowych.

Z uwagi na rosnące zagrożenie wirusowe oraz zalecenia władz, służb medycznych i sanitarnych jako Organizatorzy konkursu „Otwarty IKM w Nowym Porcie”  zdecydowaliśmy o przełożeniu III etapu konkursu tj. zaplanowanego spotkania dla autorów projektu z 14 marca 2020 r. na 14 maja 2020 r.

***
UrbCultural Planning to międzynarodowy projekt poświęcony planowaniu kulturowemu w miastach. Uczestniczy w nim 14 partnerów i 36 organizacji stowarzyszonych z 7 państw nadbałtyckich. W Gdańsku i regionie w działanie UrbCultural Planning zaangażowany jest Instytut Kultury Miejskiej, Samorząd Województwa Pomorskiego oraz Nadbałtyckie Centrum Kultury. Podmioty te wspólnie wypracują metody partycypacyjnego planowania przestrzennego z wykorzystaniem narzędzi kulturowych i artystycznych.

Organizacje partnerskie:

Duński Instytut Kultury w Estonii, Łotwie i Litwie (Dania) – partner wiodący
Fundacja im. Heinricha Bölla – Szlezwik-Holsztyn (Niemcy)
Międzynarodowy Teatr w Kopenhadze (Dania)
Instytut Kultury Miejskiej (Polska)
Firma projektowa Kiel-Gaarden GmbH (Niemcy)
Gmina Guldborgsund (Dania)
Samorząd Województwa Pomorskiego (Polska)
Miasto Pori (Finlandia)
Miasto Ryga (Łotwa)
Wileński Uniwersytet Techniczny im. Giedymina (Litwa)
Uniwersytet Nauk Stosowanych w Norwegii (Norwegia)
Uniwersytet Skövde (Szwecja)
Nadbałtyckie Centrum Kultury (Polska)
Rosizo (Rosja)

Powrót do strony głównej